Home
Email/contactpagina          HTMfoto op Social Media                  
   
Welkom  
 bezoeker
Persoonlijk welkom?
   
 
HTMfoto.net / HonderdprocentHaags.nl is een particuliere website en heeft geen enkele binding met HTM, behalve dat de webmaster ook trambestuurder is bij diezelfde HTM.

Deze website wordt dagelijks bijgewerkt. Laatste update: 18-7-2018, 20:42 uur.

   
  deze pagina toont het toekomstige uiterlijk van HTMfoto/HonderdprocentHaags    
 

 
   




Scheveningen in de Tweede Wereldoorlog
Pagina 1 van 12


Scheveningen in de Tweede Wereldoorlog






Door Kevin Klijn.






Scheveningen in de Tweede Wereldoorlog
Pagina 2 van 12




Inhoudsopgave:

1. Inleiding...................................................................................................
2. De Tweede Wereldoorlog........................................................................
      2.1 De verdedigingslinie. ........................................................................
      2.2 De bunkers en de kanonnen. ............................................................
      2.3 De V2 raket. ...................................................................................
      2.4 Het leven tijdens de oorlog................................................................
      2.5 De bevrijding....................................................................................
3. Conclusie..................................................................................................
4. Nawoord..................................................................................................
5. Gebruikte bronnen....................................................................................
3
4
5
6
9
10
11
12
12
12
















Scheveningen in de Tweede Wereldoorlog
Pagina 3 van 12




1. Inleiding.

Ik heb dit onderwerp gekozen om de volgende redenen:

    -    Mijn opa en oma komen uit Scheveningen en hebben als kind zijnde de oorlog meegemaakt.
    -    Onze school staat op de rand van het sperrgebiet. Het sperrgebiet was een door tankgrachten en           muren af gezette omgeving dat geheel Scheveningen omvatte.

Hierdoor is mijn onderzoeksvraag:

    -    Wat is er in de tweede wereldoorlog in en rond Scheveningen gebeurd?

Deze onderzoeksvraag is verder te verdelen in de volgende deelvragen:

    -    Waarom is er een verdedigingsgordel om Scheveningen gekomen en waar bestond deze uit?
    -    Is er in Scheveningen veel vuurkracht geweest en hoe beschermden de Duitsers hun wapens en           soldaten?
    -    Waarom zijn er in Scheveningen zoveel huizen verwoest / ontruimd, waar zijn de bewoners naar           toe getrokken en hoe hebben zij die periode door gebracht?
    -    Wat heeft er in Scheveningen zich na de oorlog afgespeeld? Konden de bewoners direct weer           hun huizen bewonen?


De belangstelling voor dit thema is ontstaan toen ik het boek "Scheveningen - Den Haag 1940 - 1945" van C. Bal onder ogen kreeg.
Ik heb het boek bij mijn opa zien liggen en mijn belangstelling groeide naar mate ik meer door het boek bladerde. Dit kwam omdat er veel foto's in staan waarvan ik de omgeving ken. Mijn opa begon daarop veel te vertellen over wat hij en mijn oma zoal in die tijd hebben meegemaakt. Hiervan heb ik aantekeningen gemaakt welke als aanvulling op het boek zeer bruikbaar waren.
Zo vertelde ze ook over de beruchte V2 raketten.
Over dit onderwerp valt op het internet veel informatie te halen. Een drietal sites hebben de informatie gegeven die ik nodig had.









Scheveningen in de Tweede Wereldoorlog
Pagina 4 van 12




2. De Tweede Wereldoorlog.

De Tweede Wereldoorlog was een ramp voor heel Scheveningen. Er is in alle drie de delen, Duindorp, het oude dorp en de badplaats, ontzettend veel vernield en het leven lag er nagenoeg geheel stil.
Zo hebben de Duitsers de in 1901 gebouwde wandelpier, de trots van Scheveningen, in 1943 in brand gestoken.


De brandende pier in 1943.
Het brandde volledig af.



Langs de gehele kuststrook werden versterkingen aangelegd. Voor de bouw van dit deel van de 'Atlantikwal', een verdedigingsgordel die liep vanaf de Spaanse grens t/m Noorwegen, werden huizen en andere obstakels afgebroken.


Van de huizen die niet met de
grond gelijk gemaakt waren is
al het bruikbare materiaal uit de
huizen gesloopt en met
binnenvaartschepen naar
Duitsland verscheept.





Vanaf 1942 werd langzaam maar zeker geheel Duindorp en het oude dorp volledig ontruimd en gedeeltelijk met de grond gelijk gemaakt.

De bewoners moesten dus gedwongen verhuizen. Velen van hen werden in het oosten van het land, bv. Arnhem, ondergebracht. Andere konden dichterbij een nieuwe tijdelijk onderdak vinden in Den Haag.







Scheveningen in de Tweede Wereldoorlog
Pagina 5 van 12




2.1 De verdedigingslinie.

Om Scheveningen heen werd een versperring aangelegd in de vorm van muren, grachten en drakentanden. Deze versperring liep van Kijkduin zigzaggend langs de Sportlaan richting Catshuis, door de Scheveningse bosjes naar de van Alkemadelaan tot aan het Haagsche bos. Hierna liep het ongeveer langs de gemeentegrens met Wassenaar weer richting zee. Hier en daar waren, op strategische punten voor of achter de versperring, extra blokkades opgeworpen in de vorm van tankmuren en drakentanden.

Overzichtskaart van het Sperrgebiet.
Als je goed kijkt zie je rechts boven
het midden de locatie waar nu de
Joanna Westerman School is
gelegen.







In de winter van 1942 - 1943 is zelfs het Rode Kruis ziekenhuis op de Sportlaan door de Duitsers met de grond gelijk gemaakt omdat er op die plaats de tankgracht moest komen. Via de Prins Mauritslaan liep de tankmuur naar het Gemeentemuseum waar de muur overging in een tankgracht.

In 1943 werd op de
Eisenhouwerlaan de
tankmuur opgetrokken.






Langs de tankmuur op de Eisenhouwerlaan liep een tankgracht richting de Waterpartij. Evenwijdig hieraan stonden betonnen drakentanden. Ter hoogte van de Scheveningseweg was een brug over de droge tankgracht aangelegd. Hier en daar was er in de tankmuur een doorlaatpost gemaakt. Bij het einde van de tankmuur bij de doorlaatpost was er een mitrailleurbunker gebouwd en kon men de weg blokkeren door stalen binten in de grond te steken. Vanaf de Scheveningseweg richting de Waterpartij was een droge tankgracht aangelegd welke als extra blokkade voorzien was van drakentanden. Tussen de drakentanden was prikkeldraad aangelegd zodat het ook zeer moeilijk was er te voet doorheen te gaan.
De tankversperring liep zo tot aan de Waterpartij. De vijver was door de Duitsers extra verdiept om als tankgracht te dienen. Via de Raamweg liep de tankmuur via de Koningskade langs de oude Haagse dierentuin. De tankversperring liep tussen het Haagse bos en het Bezuidenhout door richting Waalsdorpervlakte. Langs de Oude Waalsdorperweg liep de tankmuur richting de watertoren. Van daaruit liep de muur naar het Wassenaarse slag.




Scheveningen in de Tweede Wereldoorlog
Pagina 6 van 12




In de muur waren ook bunkers ondergebracht om de vijand te kunnen beschieten. Om de vijand in verwarring te brengen waren er ook nep bunkers in aangebracht. Deze waren van hout gemaakt maar vanuit de lucht of vanaf een afstandje zagen deze er zeer echt uit.

Scheveningen was niet alleen vanaf het land voorzien van versperringen. Ook langs de kustlijn waren versperringen opgeworpen. Op het strand, met name rond de vloedlijn, waren ook heel veel stalen en houten balken schuin in het zand geplaatst. Vele van deze balken waren tevens voorzien van mijnen. De houten balken waren afkomstig uit de Scheveningse bosjes.
In de duinen aan het eind van de boulevard lag een drievoudige tankversperring. Deze bestond uit, van punten voorzien, zware, in betongegoten, stukken spoorrail. Zowas in de tankmuur voor de Seinpost een bunker gebouwd welke was voorzien van een 7,5 cm kanon. Vanaf deze bunker liep de muur naar beide kanten. Ook hier waren op sommige plaatsen schijnbunkers van hout gebouwd.

     
       Keizerstraat gezien vanaf de boulevard toen.    Keizerstraat gezien vanaf de boulevard nu (2002)

Voor de Keizerstraat was een opening in de muur waarlangs men te voet door de
versperring kon. In de opening waren in de grond gaten gemaakt waarin stalen
binten met of zonder explosieven gestoken konden worden.

Aan de zuidzijde van het afvoerkanaal was een tankmuur gebouwd om de Houtrustweg vanaf het strand onbereikbaar te maken.
Zo was ook de inham van de haven geblokkeerd en waren de havenhoofden voorzien van in beton gegoten stalen balken welke tot ongeveer een halve meter boven het beton uitstaken.
Op deze manier was Scheveningen omgebouwd tot St?tzpunktgruppe Scheveningen.


2.2 De bunkers en de kanonnen.

In de duinen van Radio Scheveningen was een heel bijzondere bunker gebouwd. Het was bunker nr. R. 8778/type 666. Hiervan was er in Nederland maar 1 van gebouwd. Het bijzondere aan deze bunker was dat deze voorzien was van een stalen koepel waarmee men een zeer goed uitzicht had langs de kust.

In de St?tzpunktgruppe Scheveningen zijn door de Duitser ca. 41 bunkercomplexen gebouwd. Deze bunkercomplexen bestonden uit 1 of meerdere bunkers en stonden op de baufortschriffeskarte van St?tzpunktgruppe Scheveningen aangegeven als Baupunkt xxx. De bunkers waren van verschillende typen en hadden verschillende doeleinden. De bunkers waren alle voorzien van een registratie nummer en een type aanduiding.






Scheveningen in de Tweede Wereldoorlog
Pagina 7 van 12




Baufortschrittskarte St?tzpunkt Gruppe
Scheveningen.
Een overzichtskaart van de in het
sperrgebiet gebouwde bunker complexen.








Zo was er aan de zuidzijde van haveningang een bunker met het nummer 8679/type 667. Het type 667 stond voor een Kleinst-Schartenstand hetgeen stond voor een 5 cm Kampfwagenkanone (KwK).
Ter hoogte van de Duivelandsestraat-zee lag de Marine Seeziel-Batterie Westduin, St?tzpunkt XXXXIV M. Deze batterij (groep kanonnen) bestond uit vier geschutsbunkers van het type 671 en M158. In deze geschutsbunkers stond 10,5 cm scheepsgeschut van het type SK.C/32 opgesteld.
In het midden was de vuurleidingspost (Leitstand) van het type 636 gebouwd.
Voor de middelste geschutsbunkers en de vuurleidings bunker lang een tankmuur met aan de uiteinde van de muur een ruimte waarin een machinegeweer stond opgesteld.

Ter hoogte van het Zwarte pad, bij paal 98, lag een batterij van de Duitse Marine de Seeziel batterie Scheveningen Nord, St?tzpunkt XXXX M. Ook hier waren vier geschutsbunkers met in het midden de vuurleidingspost. De geschutsbunkers hadden de nummers 8513a, 8504a, 8503a en 8509a en waren alle van het type 671. De vuurleidingspost had nummer 8507 en was van het type S 414.
In de vier geschutsbunkers stond 15 cm. scheepsgeschut van het type SK.C/28. Deze kanonnen werden bediend door ongeveer 150 man van de 8/M.A.A (Marine Artillerie Abteilung). Er waren in totaal, samen met nog enkele legeronderdelen, zo'n 200 man aanwezig.
In deze vuurleidingspost (Leitstand) is door Admiraal Koster de spreuk: "Durch Zucht Zur Frucht" aangebracht. Dit is een van de weinige bunkers waarin opschriften bewaard zijn gebleven .

Op diverse bunkers was d.m.v. een lettercode aangegeven hoe dik de muren waren.
Zo waren er veel bunker met de lettercode St. wat stond voor St?ndiger Ausbau. Dit hield in dat het plafon en de muren van die bunker minimaal 1,5 tot 2 meter dik waren. De soldaten konden bij voorkeur in deze type bunkers schuilen tijdens een luchtaanval.

Zo is bij de noordelijke afrit naar het strand te hoogte van Kijkduin een bunker, de 8113/type 631 gebouwd. Dit was een Schartenstand f?r 4,7 cm. festungspak. Dit was een bunker met een vaste opstellingen voor een 4,7 cm. pantserafweerkanon.
Ten zuiden van Kijkduin was een grote bunker van het type 673 gebouwd welke als remise diende voor geschut dat in een open geschutstelling stond.

In het Westduin gebied zijn door de SS
een zestal 8,8 cm luchtafweerbatterijen
gebouwd. Deze stonden in een open
geschutsbedding. Een voordeel van een
open geschutsbedding is dat met het
kanon in alle richtingen geschoten kan
worden. Het nadeel was dat het voor de
schutter geen bescherming bood. Dit
luchtafweergeschut kon ook tegen
doelen op zee worden gebruikt.








Scheveningen in de Tweede Wereldoorlog
Pagina 8 van 12




De schutters hielden bij hoeveel vliegtuigen zij naar beneden hadden geschoten door witte ringen op de loop van het geschut te schilderen. Deze 6 luchtafweer kanonnen stonden onder het commando van een vuurleidingspost. Deze vuurleidingspost bezat een afstandsmeter waarmee de hellingshoek van de kanonnen mee kon worden bepaald.

Om de geallieerden in verwarring te brengen werden er ook schijnkanonnen in de duinen geplaatst. Deze schijn kanonnen waren heel simpel in elkaar gezet. Ze waren van hout en bestonden uit een lange dikken paal en een brede plank. Vanuit vliegtuigen of vanaf foto's was dit niet van echt te onderscheiden.

Ten behoeve van het schootsveld van de kanonnen in de duinen zijn vele huizen met de grond gelijk gemaakt. In het gebied Gruttostraat-Houtrustweg-Zeezwaluwstraat en de Zeearandstraat stond geen huis meer overeind. Ook een groot gedeelte van de Wieringse- en Markensestraat hebben het moeten ontgelden.

Niet alleen in de duinen werden bunkers gebouwd. Ook midden tussen de woonhuizen werden de bunkers neergezet. Zo lag er rond de hoek Prins Mauritslaan - Eisenhowerlaan een groot bunkercomplex.

Op de Eisenhouwerlaan tussen de huisnummers
124 en 126 lag bunker nr. 8773 van het type 655
wat stond voor een groepsonderkomen.







Op de hoek Prins Mauritslaan - Eisenhowerlaan stonden twee bunkers, de nummers 8770 en 8771 beide van het type 669. Deze moesten in geval van nood de opening in de tankmuur verdedigen.
Aan de zuidzijde van de Prins Mauritslaan ter hoogte van de van Bleiswijkstraat lag bunker nr. 8772 van het type 655. Dit was een grote woonbunker.
Aan de Belv?d?reweg was bunker nr. 8707a type 622 gelegen. Deze bunker behoorde tot het bunkercomplex van de F?hrer der Schnellboote die in de omgeving van de Belv?d?re zijn hoofdkwartier had. Op deze plaats zouden 24 officieren, 36 onderofficieren en 135 soldaten zijn gelegerd.

Sommige bunkers hadden boven de ingang de lettercode St. staan wat aangaf dat het plafon en de muren minimaal 1,5 tot 2 meter dik waren en dus zeer geschikt waren om een goede beschermimng te hebben bij bombardementen.

Op de Badhuisweg was door de Duitse Marine bunker 8749/type Fl. 246 gebouwd. Deze bunker behoorde bij Widerstandnest 318, Baupunkt 240. Deze bunker had een dak van 3,5 meter dikte. Het doel van deze bunker was dan ook te dienen als munitie opslagplaats. Tegenover deze bunker lag een bunker complex van waaruit het commando over verdediging van de St?tzpunktgruppe Scheveningen was gelegen.
Bunkers waren niet altijd als zodanig te herkennen. Zo lag er op de hoek van de Jan van Nassaustraat en de Benoordehoutseweg bunker nr. 8721/type 625. Deze zag er uit als een woonhuis met een plat dak. Het had een gemetselde gevel en ramen. Van dichtbij kon men echter zien dat de ramen en deuren niet echt waren maar geschilderd.





Scheveningen in de Tweede Wereldoorlog
Pagina 9 van 12




2.3 De V2 raket.

Vanuit het Statenkwartier werden er V2 raketten afgevuurd. Deze hadden veelal Londen als bestemming.





Een V2 op transport ??

in de lanceerinrichting?..


en net gelanceerd.

Er ging wel eens wat mis. Vanaf het middenpad op de Willem de Zwijgerlaan was een V2 raket afgeschoten welke terug viel en boven op de huizen terecht kwam wat een enorme schade aan de huizen veroorzaakte. Van het Sondercommando dat de raket afvuurde verloren vele soldaten het leven. De getroffen huizen stonden tussen de Anthonie Duyckstraat en de van der Eyndestraat.

De vernielde huizen aan de Willem de Zwijgerlaan na een
mislukte lancering van een V2 raket.





Flakkeesestraat, nog verder verwoest na het
neerkomen van een V2 raket.
Op de achtergrond (midden-links) is de
radarinstallatie van de Mammutradarpost te
zien die ter hoogte van Kijkduin gebouwd was.
Deze foto dateert van augustus 1945.


Zo is er op 12 maart 1945 in de Flakkeesestraat een V2 raket neergestort op de toch al zo gesloopte woningen. Door de explosie en de daarop volgende brand zijn er veel woningen verloren gegaan.
Op 27 maart 1945 werd de laatste V2 raket vanuit het Statenkwartier afgeschoten.





Scheveningen in de Tweede Wereldoorlog
Pagina 10 van 12




2.4 Het leven tijdens de oorlog.

De Duitse troepen kwamen in mei 1940 op het strand van Scheveningen terecht. De bedoeling was de oversteek naar Engeland. Hiermee begon de Duitse fixatie van Scheveningen.

Veel Scheveningers werden door de Duitsers vanaf 1942 gedwongen te verhuizen. Sommige van hen konden een plekje dichtbij vinden terwijl andere in het oosten van het land werden ondergebracht.
Vele mannen werden te werkgesteld. Sommige in de gecontroleerde visserij en de bouw van de vesting. Andere werden in Duitsland te werkgesteld.
Mijn opa en oma zijn geboren in Duindorp net voor en net tijdens de tweede wereldoorlog.
Hun ouders hebben op last van de Duitsers hun woningen aan de Rottumsestraat 90 en 94 moeten verlaten. Mijn opa en oma zijn inderdaad buurjongen en buurmeisje. De vader van mijn opa is onder de deportatie uitgekomen door vervalsing van zijn identiteits papieren. Hierop was hij ouder dan dat hij werkelijk was en hoefde door zijn leeftijd niet naar de werkkampen in Duitsland. De vader van mijn oma is helaas door longontsteking in 1944 in Arnhem overleden.
Mijn opa heeft de gehele periode op de Gouveneurlaan in Den Haag gewoond. Mijn oma heeft in die periode in het spijkerkwartier in Arnhem gewoond. Tijdens de slag om Arnhem (eind 1944) heeft mijn overgroot- moeder moeten vluchten uit Arnhem. Alleen met haar twee kinderen heeft ze te voet moeten vluchten om aan de bombardementen ed. in Arnhem te ontkomen. Zij konden in Putten bij een boer enige tijd onderdak vinden.
Na de oorlog konden beide weer naar hun oorspronkelijke woning terugkeren waar zij tot aan hun trouwen in 1959 hebben gewoond.

Vooral tegen het einde van de oorlog werd het leven in Scheveningen en Den Haag zeer zwaar. Toen begonnen de Duitsers met het afvuren van de V1 en V2 raketten. Vanuit Den Haag zijn op verschillende plaatsen in totaal 1039 V2 raketten afgevuurd welke als doel Londen hadden. Hiervan zijn 87 lanceringen mislukt.Lanceerplatforms waren er op De Naald in Rijswijk, landgoed Duindigt, Haagse bos, Zorgvliet, Scheveningseweg, Waterpartij, Statenkwartier, Ockenburg en Bloemendaal.
De V2 raketten waren echter niet zo betrouwbaar en waren bij de bouw vaak gesaboteerd. Dit laatste kwam doordat de V2 raketten in rakettenfabriek Dora nabij Nordhausen door dwangarbeiders werden gebouwd. Vele afgevuurde raketten vielen terug en hebben in Scheveningen en Den Haag veel doden, zowel onder de bevolking als onder de Duitse soldaten die de V2 raketten afvuurden, en verwoestingen veroorzaakt.
Door al deze terugvallende raketten verkeerde de bevolking dag en nacht in angst. Vooral toen de geallieerden besloten om de lanceergebieden te vernietigen. Hele delen van Den Haag en Scheveningen zijn, in een poging de lanceringen te stoppen, plat gebombardeerd. Vooral het Haagse Bezuidenhout heeft het in de periode van 22 februari tot 3 maart 1945 bijzonder zwaar te verduren gehad. In een poging om de opslag- en lanceer- plaats van de raketten in het Haagse bos te vernietigen zijn er in die periode zeer veel bombardementen geweest. Enkele van die bombardementen miste, door communicatie fouten, volledig hun doel en kwamen daardoor op woonwijken terecht. Zo waren er op 2 maart 1945 wel 23 bombardementen. Vlak voor de bombardementen gingen de sirenes af en konden de mensen schuilen in de schuilkelders. Maar dat was er niet wanneer er een V2 raket werd gelanceerd. De bevolking luisterde dan goed naar het loei harde en sissende geluid van de V2 raket om te bepalen of die overvloog of zou neerstorten. Dat waren hele beangstigende momenten.
De bombardementen brachten nog meer ellende. Omdat er aan zoveel goederen een groot gebrek was en de mensen toch levensmiddelen en andere zaken moesten hebben werd er na bombardementen veel geplunderd. Wanneer een plunderaar door de bezetter werd gepakt werd hij zonder pardon doodgeschoten. Voordat dat gebeurden moesten ze eerst een dag op straat staan met een strop om hun nek en met een bord: "Ik ben een plunderaar, morgen word ik doodgeschoten".

Met deze bombardementen zijn meer dan 500 burgers omgekomen, werden er ruim 400 vermist waarvan er vele niet meer zijn teruggevonden. Meer dan 200 personen raakte ernstig gewond en raakten 30.000 mensen dakloos.






Scheveningen in de Tweede Wereldoorlog
Pagina 11 van 12




2.5 De bevrijding.

Voorafgaand aan de bevrijding werd vooral het westen van het land getroffen door de hongerwinter.
Het voedsel was voor de hongerwinter op de bon. Deze rantsoenering werd geregeld door de Duisters.
In de door de Duitsers gerunde gaarkeukens kon men tegen inlevering van etensbonnen wat voedsel krijgen. In de laatste winter van de Duitse overheersing was er veel te kort. De Duitsers zorgden eerst voor zichzelf. Het was vaak zo dat er nog maar mondjes maat wat verkrijgbaar was. Ze hadden het eigelijk te druk met het verliezen van de oorlog dat ze nog maar weinig ge?nteresseerd waren om voor een goede voedsel voorziening te zorgen. Veel mensen waren dan ook gedwongen om, vaak alleen, een gevaarlijk trip te maken naar de boeren. Daar konden ze vaak hun spulletjes ruilen tegen wat eten. Sommige konden niet meer vinden dan bloembollen. Met name tulpenbollen waren redelijk voor consumptie geschikt maar prettig was het niet.
Niet alleen tijdens de oorlog zijn slachtoffers gevallen. Zo is een zus van mijn opa's moeder tijdens de intocht van de Amerikanen op een tank geklommen om uitbundig te vieren dat de bezetter eindelijk verdreven was. Helaas is zij er door de drukte vanaf gevallen en onder de rupsbanden van het voertuig terecht gekomen en aan haar verwondingen overleden. Na de bevrijding werden vele 'foute' Nederlanders opgepakt. Foute Nederlanders waren mensen die tijdens de oorlog met de Duisters mee deden. Voor sommige was dat om te kunnen overleven, voor andere was het een overtuiging. Vele waren lid geweest van de NSB of SS.
De opgepakte 'foute' Nederlanders werden in Duindorp gevangen gezet. Zo werd Duindorp na de oorlog een detentie oord waarin de opgepakte Nederlanders verbleven tot dat ze werden berecht en naar een gevangenis toe gingen of nadat was uitgezocht dat ze ten onrechte waren op gepakt. Duindorp was geschikt als interneringskamp omdat heel Duindorp toch leeg was en slechts twee toegangswegen had waardoor het makkelijk te bewaken was. Er werden langs de huizen hoge palen met prikkeldraad geplaatst en het kamp was klaar. In het begin besloeg dit heel Duindorp. Langzaamaan gingen er gevangenen weg waardoor eindelijk de huizen opgeknapt konden worden om ze weer aan de oorspronkelijke bewoners terug te geven.
Eind 1946 kon mij opa en oma met hun ouders weer terug keren naar hun oude woningen. Het detentie kamp was toen nog maar in een klein gedeelte aanwezig. De toegang tot dat kleine deel van het kamp bevond zich aan het Tesselseplein vlakbij de Rottumsestraat waar zij woonden.
Met handkarren en paard en wagen werd de inboedel die nog over was verhuist want geld om een vrachtwagen te huren was er niet.
Eenmaal weer terug in de oude woning gingen de kinderen als snel spelen op plaatsen waar toch het een en ander was gebeurd. Zo werd er vooral in de duinen bij de vele bunkers gespeeld. Dit was zeker in het begin niet geheel ongevaarlijk omdat er veel munitie was achtergebeleven.
Het heeft zeker tot 1950 geduurd voordat er gezegd kon worden dat Duindorp de oorlog te boven was gekomen.

        
Terschellingsestraat richting kerk aan de        Terschellingsestraat richting kerk aan de
Tesselsestraat in 1945                                   Tesselsestraat nu in 2002






Scheveningen in de Tweede Wereldoorlog
Pagina 12 van 12




3. Conclusie.

Er is ontzettend veel gebeurd in een omgeving waarin wij ons dagelijks begeven.
Het is boeiend te weten wat er geweest is in een buurt waarin je dagelijks verblijft maar het is ook interessant te weten wat anderen hebben meegemaakt.
Heel Scheveningen en Den Haag zijn tegenwoordig zodanig opgeknapt dat er eigenlijk niets meer is te zien van die tijd. Maar wanneer je er voor open staat zie je hier en daar toch nog overblijfselen uit de oorlog en dat is maar goed ook want dan weet je weer dat zoiets nooit meer moet terugkomen.
Ik ben blij dat ik niet hoef mee te maken wat zij toen hebben moeten mee maken ook al is het tegenwoordig ook niet altijd even prettig en veilig op straat. Maar dat heeft meer te maken met een luxe probleem en het iemand anders niet gunnen van iets moois, een scooter bijvoorbeeld.


4. Nawoord.

Door dit onderwerp te kiezen heb ik verhalen gehoord van mijn opa en oma die ik anders misschien nooit gehoord zou hebben.
Toch was het niet makkelijk om alle informatie zo neer te zetten dat het als een overzichtelijk verhaal te lezen is. Voor de informatie van mijn opa had ik eerst wat vragen op papier gezet die hij heeft beantwoord. Voor het overige is het het doorlezen van alle verzamelde informatie en het daarna in eigen bewoordingen terug vertellen van die informatie die in het verslag past.


5. Gebruikte bronnen.

      -   Boek:

               -   "Scheveningen - Den Haag 1940 -1945
               -   Van Dorp en Stad tot St?tzpunktgruppe Scheveningen"
               -   Auteur: C. Bal
               -   Scheveningen 1996

      -   Internet:

               -   
www.v2rocket.com                                                             door Tracy Dungan
               -   www.vlug.net/v2platform                                                     door Jos Borsboom
               -   www.ddh.nl/cult/maldoror/tw/scheveningen/vermeer.htm      door Ruud Vermeer

      -   Opa en Oma Klijn



Dit verslag is mede tot stand gekomen met aanwijzingen van mijn vader.






Stuur Kevin een e-mailtje!



Interessante links:
- www.haagsebunkerploeg.nl
- http://tweedewereldoorlog-nederland.startpagina.nl
- www.hitlersatlantikwall.nl
- www.vliegveld-ockenburg.net







Er zijn op dit moment 7 bezoekers.
(gebaseerd op bezoekers die de laatste 5 minuten een pagina hebben bekeken)


- Den Haag


- Scheveningen


- Loosduinen


- Toen & Nu


- Waar de trams zijn verdwenen

- Bus


- Tram


- RandstadRail


- Meer HTM


- (Oud) Collega`s


- Soms gaat het fout


- Foto`s uit het archief van HTM

- Het 100-dagen Nieuwsarchief


- HTM in het nieuws


- Waar is deze foto genomen?





- Wat is nieuw?


- Links


- Webmaster


Home  


Email/contactpagina  


HTMfoto op Social Media  

facebook   


twitter   


YouTube   
Trambestuurders zijn stuurloos, anders waren ze wel buschauffeur geworden,
buschauffeurs sporen niet, anders waren zij wel trambestuurder geworden!